Kulak Mukozası İnflamasyonu: Otitis Media

Keywords: otitis media, kulak, kulak mukozası.

Otitis media orta kulak mukozasının inflamasyonudur. Orta kulak mastoid ha­va hücreleri, Östaki borusu ve orta kulak boşluğundan oluşur. Otitis.medialar 3 ana başlıkta incelenebilir.
1. Akut süpüratif otitis media (AOM): AOM orta kulak mukozasının ani baş­layan ve klinik olarak açık infeksiyon bulguları ile seyreden bir hastalığıdır. Çocuk­luk çağında en sık görülen hastalıklardan birisidir. Genellikle bir üst solunum yolu infeksiyonunu takiben görülür. Etyopatogenezde suçlanan mekanizma mikroorga­nizmaların Östaki borusu yolu ile orta kulağa ulaşmalarıdır. En sık karşılaşılan pa­tojen ajanlar S. pneumoniae, H. influenzae (özellikle 6 yaşından küçük çocuklarda) ve M. catarrhalis' tir. Hastalığın doğal seyrinde 6 farklı evre gözlenebilir.
a.  Hiperemi: Hastada ateş ve kulak ağrısı vardır. Muayenede kulak zarı hipe-
remik görünür.
b.  Eksüdasyon: Hastanın ağrısı ve ateşi artar, işitme azlığı gelişir. Kulak zarı
bombe görünümdedir.
c.  Süpürasyon: Hastada kulak akıntısı başlar. Ağrı ve ateş hafifler. Muayene­
de DKY de pürülan drenaj vardır. Kulak zarı maseredir. Perforasyondan
pulsatil püy gelişi izlenebilir.
d. Rezolüsyon: Günümüzde etkin antibiyotiklerin kullanılması sonucu hasta­
ların büyük bir kısmı ilk üç evreden herhangi birini takiben rezolüsyon ev­
resine girer.
e. Koalesans: AOM yi takiben % 1 -5 vakada infeksiyon mastoid hava hücre­
lerinde devam eder. Hava hücrelerinde mukozal hipertrofi ve pürülan ef-
füzyon gelişir. Bunun sonucu hücreler arasındaki septalarda dekalsifikas-
yon gelişir. Hastaların muayenesinde kulak arkasında hiperemi ve ödem
gözlenir. Kulak öne doğru itilmiştir.
f.  Komplikasyon: Komplikasyonlar enfeksiyonun orta kulak sınırlarının dışına
taşması ile oluşur. AOM yi takiben görülebileceği gibi kronik otitis mediada da görülebilir. İntrakraniyal komplikasyonlar menenjit, ekstradural abse, subdural abse, beyin absesi, lateral sinüs tromboflebiti ve otitik hidrosefa­lidir. Labirintit, petrozit ve fasiyal sinir paralizisi ise görülebilecek ekstrak-raniyal komplikasyonlardır.
AOM nin tedavisi sistemik antibiyotik ve dekonjestanlardır. Amoksisilin ilk te­davi seçeneğidir. Tedaviye dirençli vakalarda sulbaktam+ampisilin, klavulo-nat+amoksisilin ve 2. kuşak oral sefalosporinler (cefaclor, cefuroxim, cefprozil vb) kullanılabilir. Eksüdasyon safhasında başvuran hastalarda miringotomi yapılma­sı hastanın semptomlarını hafifletir. Miringotomi için en uygun kadran kulak zarı­nın arka-alt kadranıdır.
2. Sekretuar otitis media(SOM): Seröz otitis media, mukoid otitis media, ef-füzyonlu otitis media ve kataral otit gibi pek çok adla anılır. İntakt kulak zarı arka­sındaki infeksiyöz olmayan koyu mukoid sıvı ile karakterizedir. Viral infeksiyonları takiben orta kulak mukozasının metaplaziye uğraması ve sekretuar karakter ka­zanması sonucu görülür. Çocukluk çağında görülen iletim tipi işitme kayıplarının en sık sebebidir. İşitme azlığı en sık görülen şikayettir. Bazı çocuklar çok şiddetli olmayan kulak ağrısı tarifler. Otoskopik muayenede kulak zarı mat ve vaskülarize görülür. Vaskülarizasyon tipik olarak periferden merkeze doğru radyal şekildedir. İleri vakalarda zarda retraksiyon ve adhezyonlar görülebilir.
Tedavisinde öncelikle medikal tedavi denenir. Hastalara antibiyotik + dekonjes-tan 10 gün süreyle verilir. Üç haftada bir kontrol muayenesi yapılır. Medikal tedavi­ye yanıt vermeyen hastalarda adenoidektomi + ventilasyon tüpü tatbiki yapılır.
3. Kronik otitis media: Kronik otitis media kolesteatomlu olan ve olmayan olarak ikiye ayrılır. Kolesteatomsuz kronik otitler santral perforasyonlar ile karak-terizedir. Eğer orta kulakta infeksiyon varsa topikal antibiyotik ve steroidli damla­lar 3x5 damla 3 hafta süreyle uygulanarak infeksiyon tedavi edilir. İnfeksiyon te­davi edildikten sonra timpanoplasti yapılabilir. Kolesteatomlu kronik otitlerin topi­kal tedavi ile düzelmeleri mümkün değildir ve komplikasyon riskleri yüksektir. Bu nedenle çok vakit kaybetmeden öpere edilmeleri gereklidir.