Burun Tıkanıklığı Sebepleri

Keywords: burun, burun tıkanıklığının sebepleri, burun tıkanıklığı.

İlgili Makaleler: burun kanamasının sebepleri

Etyofoji

anatomik anormallikler

Septum deviasyonu: Burun tıkanıklığının en sık sebeplerinden biridir. Nazal septumu oluşturan kıkırdak ve kemikler, burun pasajının bir tarafına yer değişti­rebilirler. Bu durum, sıklıkla travma sonrası meydana gelirken, konjenital de ola­bilir. Septumun deviye olduğu tarafın karşı tarafında kompensatuar konka hipert-rofisi görülür. Bu yüzden hastalar, burun tıkanıklığının, deviasyonun olduğu taraf­ta değil de, konka hipertrofisinin olduğu tarafta olduğundan yakınabilirler; bu du­ruma paradoksik nazal obstrüksiyon adı verilir. Septum deviasyonunun tedavisi, septoplasti ameliyatıdır.

Eksternal burun deformitesi: Burun tıkanıklığına katkıda bulunan eksternal burun deformitesi rinoplasti teknikleri ile düzeltilmelidir.

Konka hipertrofisi: Mukozal veya yapısal hastalıklara bağlı olarak konka hi-pertrofisi, burun tıkanıklığına sebep olur. Mukozal hastalık söz konusu ise, topi-kal steroidler; allerji varsa, topikal kromolin sodyum faydalı olabilir. Yapısal bozuk­luklarda, konkanın cerrahi olarak küçültülmesi gerekir. Konka kemiğinin submü-köz rezeksiyonu yapılır. Konka kemiği dışa doğru kırılabilir. Total konka rezeksi-yonu yapılmamalıdır; daha sonraki dönemde atrofik rinite bağlı burun tıkanıklığı gelişir. Kriyoterapi, elektrokoter, konka içine depo-steroid enjeksiyonu diğer olası uygulamalardır.

Septum perforasyonu: Septum perforasyonu, sıklıkla burun ameliyatları sonra­sı gelişir. Bunun yanında, kokain kullanımı, sık burun karıştırma, epistaksis nede­niyle koterizasyon, burun travması, septal hematom ve absenin yanlış drenajı, tü­mörler ve burunun granülomatoz hastalıkları sonrası ortaya çıkabilir. Sık kabuklan­ma, kanama, nefes alırken ıslık sesi gibi ses çıkması ve burun tıkanıklığı öne sürü­len şikayetlerdir. Geniş ve tek burun boşluğuna rağmen burun tıkanıklığının sebe­bi, burun rezistansı formülünün matematiksel çözümlenmesinde yatmaktadır. Teda­visi, çeşitli fleplerle perforasyonun kapatılması veya septal button kullanılmasıdır.

Alar kollaps: Konjenital olarak, ilerleyen yaşla birlikte veya daha sıklıkla ri-noplastide aşırı kıkırdak rezeksiyonu sonucu burun kanatları inspiriyumda içeri çökebilir. Hastalar, yanakları laterale çekildiğinde rahatlarlar. Tedavisi, kollabe olan bölgenin kıkırdak ile desteklenmsidir.

Nazal valv bölgesinde darlık: Nazal valv, solunum yollarının rezistansı en yüksek bölgesidir. Septum ile üst lateral kıkırdağın arasındaki açıya nazal valv denir. Normal valv açısı 10°'dir. Buradaki en ufak darlık ciddi burun tıkanıklığına yolaçar. Tedavisi, ameliyatla bu bölgenin normal anatomisine kavuşturulmasıdır.

Septal hematom veabse: Burun travması sonrası septum mukoperikondriumu altında kan birikmesi, burun tıkanıklığına yolaçar. Hematom kıkırdağın beslenmesi­ni de bozar. Farkedilip drene edilmezse, abseye dönüşür ve yaygın septum kıkır­dağı nekrozuna sebep olur. Tedavileri, erken teşhis, drenaj ve antibiyotiktir.

Koanal atrezi: Koanal atrezi, posterior koanaların konjenital olarak nazofa-rinkse açılmaması durumudur. Tedavisi, endoskopik veya konvansiyonel yöntem­le atretik bölgenin açılmasıdır.

Yabancı cisim: Çocuklarda ve zeka seviyesi düşük kişilerde, tek taraflı, pis kokulu burun akıntısı yabancı cisimi düşündürmelidir. Tedavisi, yabancı cismin çı­karılmasıdır.

Kitleler

Adenoid hipertrofisi: Çocuklarda burun tıkanıklığının en sık sebebi adenoid hipertrofisidir. Çocuklar ve aileleri sıklıkla geceleri ağzı açık uyuma, horlama ve burun tıkanıklığından yakınırlar. Adenoid aynı zamanda, orta kulak enfeksiyonu için enfeksiyon kaynağıdır. Tedavisi adenoidektomi ameliyatıdır.

Nazal polip: Nazal polipte, burunda soluk renkli, üzüm salkımı gibi kitleler var­dır. En sık etmoid sinüsten kaynaklanır. Çocukta nazal polip varlığında kistik fibro-zisten şüphelenilmelidir. Samter sendromu, aspirin hassasiyeti, nazal polip ve bronşial astımdan ibarettir. Nazal polipin tedavisi, etmoidektomidir.

Tümörler. Erişkinlerde burunda en sık epidermoid karsinom görülür; bunun yanında minör tükrük bezi tümörlerine de sık rastlanır. Adölesan erkeklerde ise en sık nazofaringeal anjiyofibrom görülür. En sık şikayetler, burun tıkanıklığı ve kanamadır.

>
Mukozal hastalıklar:

Rinitler. Viral, baktetial ve fungal rinitler, allerjik rinit, nonallerjik rinit, vazomo-tor rinit, rhinitis medikamentosa ve atrofik rinit, burun tıkanıklığının en sık sebep­leridir. Hamilelikte, hipotiroidi ve diabetes mellitustada burun tıkanıklığı görülür. Sinüzit, mukozal ödem nedeniyle burun tıkanıklığına yolaçar.

Çevresel iritanlar, relapsing polikondrit, Wegener granulomatozu, polimorfik retikülozis, letal midline granüloma, rinosklerom, sarkoidozis, tüberkülozis ve siti­liz, burun tıkanıklığının daha az rastlanan sebepleridir.