Burunda Yabancı Cisim

Keywords: burun, burunda yabancı cisim, burun tıkanıklığı, burun tıkanıklığının sebepleri.

İlgili Makaleler: burun travmaları

Burun akıntısı, hekime başvuru sebepleri arasında oldukça sıktır. Hekimin görevi de bu akıntının sebebini belirlemek ve buna göre tedavi uygulamaktır.
Burun akıntısı, enfeksiyöz veya non-enfeksiyöz olabilir. Enfeksiyöz rinosinü-zit en sık enfeksiyöz burun akıntısı sebebidir. Enfeksiyöz akıntı, sebebi bakteriyel ise sıklıkla pürülan veya mukopürülan karakterdedir; yaymada bol nötrofil ve bak­teriler görülür. Viral enfeksiyöz akıntı ise seröz kıvamdadır; viral enfeksiyonun di­ğer bulguları (göz yaşarması, gözde kızarma, farenjit, larenjit, trakeit, gastroente-rit, ateş, halsizlik, kırgınlık...) görülür. Yaymada lenfosit hakimiyeti vardır. Daha nadir enfeksiyöz akıntı sebepleri, tüberküloz, sifiliz, rinosklerom ve fungal rinosi-nüzitlerdir. Bunlarda yaymada ve doku biyopsisinde enfeksiyon ajanları gösterilir.
Non-enfeksiyöz burun akıntıları, allerjik veya non-allerjik olabilir. Allerjik rinit­te, nazal yaymada özinofiller, mast hücreleri ve bazofiller görülür; serum IgE yük­sektir ve RAST testi ile spesifik IgE saptanır. Cilt testi yardımcı olur.
Non-allerjik akıntı, NARES (non-allergic rhinitis with eosinophilia syndro-me)'de görülür. Allerji hikayesi yoktur. Nazal yaymada bol eozinofii vardır; ancak cilt testleri, RAST negatiftir; serum IgE normaldir.
Vazomotor rinit, çeşitli intanlara aşırı reaksiyon ile karakterize bir durumdur; buruna fazla parasempatik uyarı vardır. Burun tıkanıklığı, burun akıntısı şikayet­leri sıktır. Burun mukozası, ödemli ve hiperemiktir. Diğer rinit sebepleri tek tek ekarte edildikten sonra bu tanıya ulaşılır.
İritatif rinitte, kişi iritan kimyasal maddeler maruz kaldığı için burunda tıkanık­lık ve akıntı gelişir. Hamilelikte ve hipotiroidide burun akıntısı ve tıkanıklığı görü­lür; hikaye ve uygun hormonal testlere ile teşhise ulaşılır. İlaca bağlı rinitte ilaç kullanım hikayesi mevcuttur; bu ilaçlar, antihipertansifler, antidepresanlar ve oral kontraseptiflerdir. Soğuk ve kuru hava, mast hücresi degranülasyonuna neden olarak, su gibi burun akıntısına sebep olur. Rhinitis medikamentozada, uzun süreli topikal dekonjestan burun damlası ve spreyi kullanımı mevcuttur. Burun damlaları kesilip, yerine oral dekonjestan, topikal steroid veya oral steroid başlanmalıdır.
Nazal polip, kronik rinosinüzit sonucu gelişir. Burun akıntısı ve tıkanıklığına sebep olur. Muayenede, soluk renkli, düzgün yüzeyli, üzüm salkımı gibi ekzofitik kitleler saptanır. Radyolojik inceleme ile poliplerin yayğınlığı görülür. Tedavi, endoskopik sinüs cerrahisidir. Topikal ve sistemik streoidler medikal tedavide kulalnılır.
Yabancı cisim, tek taraflı, pis kokulu burun akıntısı yapar. Tedavide, yabancı
cisim çıkarılmalıdır.
Şeffaf burun akıntısında beyin-omurilik sıvısı da düşünülmelidir. Kağıda dam­latıldığında kan etrafında şeffaf daire oluşması (halo bulgusu), sıvıda glükoz ve transferrin bakılması ve metrizamidli bilgisayarlı tomografi teşhise götürür.
Rinit tedavisinde, antihistaminikler, sistemik ve topikal kortikosteroidler, siste­ndik ve topikal dekonjestanlar, topikal ipratropium kullanılır. Cerrahi tedavide, alt konkaların dışa kırılması, submukozal koterizasyon, kriyoterapi, lazer turbinekto-mi, submukozal rezeksiyon, parsiyel konka rezeksiyonu, inferior turbinoplasti, vi-dian nörektomi uygulanabilir.
Kaynaklar

1. Ballenger JJ: Diseases of the Nose, Throat, Ear, Head & Neck, Lea & Febiger, 1991.
2. Cummings CW, Fredrickson JM, Harker LA, Krause CJ, Schuller DE (eds), Oto-laryngology-Head and Neck Surgery, Mosby Year Book Inc., St. Louis, 1993.
3. Mackay IS, Bull TR: Scott-Brown's Otolaryngology, 4. cilt, 5. baskı. Buttervvorth & Co. Ltd., London, 1987.
4. Paparella MM, Shumrick DA, Gluckman JL, Meyerhoff WL: Otolaryngology, 3. baskı, W.B. Saunders Company, Philadelphia, 1991.
5. Bailey BJ, Pillsbury HC, III: Head & Neck Surgery-Otolaryngology. J.B. Lippincott Company, Philadelphia, 1993.