Boyun | Ağız Kanseri
Nedir?
Ağız sadece dudaklar olarak algılanmamalıdır. Ağız dudak, yanak, dil, diş eti, damak, ağız tabanını içine alan bir bölgedir. Düzelmeyen veya tekrarlayan yaralar şeklinde olabileceği gibi bu bölgelerin birinde şişlik şeklinde veya renk değişikliği şeklinde ortaya çıkabilir. Dudakları kaplayan deri, ağız içini kaplayan nemli yüzey veya tükrük bezlerinden kaynaklanan kanserler olabilir.
Neden olur?
Tütün kullanımı ve aşırı alkol tüketimi en önemli nedenlerdendir. Tütün ve/veya benzeri maddelerin çiğnenmesi, ağız içinde emilmesi, pipo ve puro kullanımı da önemli nedenlerdendir. Tam oturmayan diş protezlerinin tahrişi diğer önemli nedenlerdendir. Dudak kanseri güneş ışığına (ultraviole) fazla maruz kalanlarda daha sık görülür.
Ne yapmalı ne zaman doktora başvurmalı?
Ağız içinde fark edilen beyaz veya kırmızı lekelere dikkat etmek gerekir. Bunlar kanserin habercisi olabilir. Aynı şekilde hep aynı yerde olan veya iyileşmeyen aft veya yaralar mutlaka bir uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir. Ağız içinde herhangi bir yerde fark edilen şişlikler geciktirilmeden bir kulak burun boğaz uzmanına gösterilmelidir. Bazen görülemeyen yerlerdeki kanserler ağız kokusu, kulak ağrısı, ses değişiklikleri, yutma problemi, ilerlemiş vakalarda dil ve ağız hareketlerinde kısıtlılık veya boyunda kitle şeklinde belirti verebilir.
Tanı için ne yapılmalı?
Lezyonun görülüp muayenesi ve şüphelenilirse biyopsi alınarak tanı konması gerekir. Biyopsi hepsini çıkarmak şeklinde değil yaranın bir kenarından parça alınması şeklinde yapılır. Hastalığın yaygınlığını değerlendirmek için tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme kullanılır.
Nasıl tedavi edilir?
Erken yakalanan hastalık cerrahi ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Işın tedavisinin de cerrahi kadar olmamakla yüz güldürücü sonuçları vardır. Ameliyat sonrası ışın veya kemoterapi verilmesi gerekebilir. Boyuna hastalığın yayılması ihtimali nedeniyle boyun lenf bezleri temizlenmelidir. Çok büyük kanserlerde ameliyat edilen bölgenin fonksiyon kazanması ve kozmetik açıdan iyi olması için başka bölgelerden doku getirmek gerekebilir.
Korunmak için ne yapılmalıdır?
Diş protezlerinin uygun olması ve tam oturması önemlidir. Tütün ve benzeri maddelerin çiğnenmemesi, alkol ve sigara kullanılmaması, ultraviole ışına maruziyetin azaltılması ve sebze meyve ağırlıklı vitaminden zengin besin maddelerinin tüketilmesi önemlidir.